Đau lưng dưới: Nguyên nhân và 5 phương pháp điều trị hiệu quả không phải ai cũng biết!

Đau lưng dưới là tình trạng không ít người đang gặp phải hiện nay. Tuy hầu hết mọi người khi bị đau lưng dưới đều cho rằng đau lưng dưới chỉ là do hoạt động sai tư thế và làm việc quá sức. Thực tế, đau lưng dưới có thể là biểu hiện của một số bệnh nguy hiểm. Vậy có những nguyên nhân nào gây đau lưng dưới? Phương pháp nào điều trị đau lưng dưới hiệu quả? Phòng ngừa tình trạng này như thế nào? Hãy cùng Fuji Wellness Center tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây!

1. Điều cần biết về đau lưng dưới

Lưng dưới là khu vực có vai trò vô cùng quan trọng với cơ thể con người. Vùng này có nhiệm vụ nâng đỡ thân trên của cơ thể, giúp vận động của chúng ta linh hoạt hơn. Bên cạnh đó, khu vực này còn là mắt xích quan trọng thuộc hệ thống truyền tín hiệu từ não đến chân, để cơ thể dễ dàng thực hiện các động tác di chuyển. Người bị đau lưng dưới sẽ thấy cơn đau âm ỉ hay dữ dội, luôn cảm thấy mệt mỏi, ảnh hưởng đến sinh hoạt trong cuộc sống.

Đau lưng dưới có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào. Tuy nhiên, đối tượng dễ bị đau lưng dưới nhất phải kể đến người mang thai, người thừa cân – béo phì, người hay đeo cặp hoặc balo quá tải, người ít tập thể dục, người thường xuyên làm công việc đòi hỏi vận động mạnh,…

Đau lưng dưới có thể liên quan đến hệ thống gân cơ dây chằng, cột sống, đãi đệm hoặc thần kinh. Người bị đau khu vực lưng dưới trong thời gian dài có nguy cơ dẫn đến các hiện tượng đau ở vùng xung quanh như mông và chân. Theo đó, nếu bạn gặp tình trạng này dưới 6 tuần thì bệnh đang ở mức độ cấp tính. Nếu từ 6 đến 12 tuần trở lên, bệnh bắt đầu sang giai đoạn nửa mạn tính. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, tình trạng có thể nặng hơn.

Triệu chứng đau lưng dưới sẽ thay đổi phụ thuộc vào nguyên nhân đau lưng và mức độ nặng nhẹ. Một số triệu chứng phổ biến có thể kể đến như:

• Cơn đau âm ỉ, hoặc xuất hiện đột ngột tại vùng lưng dưới.

• Cơn đau xảy ra sau khi chấn thương, ngã, ngồi hoặc đứng lâu, mang vác nặng,…
• Cơn đau lan xuống khu vực mông, đùi hoặc có thể lan xuống cẳng chân hoặc bàn chân gây ngứa ran, châm chích, tê bì.
• Cơn đau lan ra 2 bên cơ ở cạnh khu vực cột sống hoặc phí trước bụng.
• Mức độ đau có thể tăng lên khi vận động nhiều, khi cúi, ngồi hoặc đứng lâu.

2. Nguyên nhân đau lưng dưới

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng đau lưng dưới, trong đó ba nhóm nguyên nhân chính là nguyên nhân cơ học, nguyên nhân viêm, nhiễm trùng và nguyên nhân khác.

2.1. Nguyên nhân cơ học

2.1.1. Thoái hoá cột sống thắt lưng

Đây là bệnh lý xương khớp mạn tính xảy ra bởi tình trạng thoái hoá đĩa đệm và các đốt sống. Bệnh lý này thường gặp ở những người cao tuổi, tuy nhiên ngày càng có xu hướng trẻ hoá. Tình trạng này thường xảy ra ở những vị trí đốt sống chịu lực, ví dụ cột sống cổ và cột sống thắt lưng.

Bệnh lý này khiến vùng lưng dưới bị đau âm ỉ, cơn đau tăng khi vận động, nhất là các động tác như bê đồ nặng, cúi người hay đứng và ngồi lâu. Khi tình trạng bị nặng hơn sẽ gây triệu chứng đau lưng dưới, đùi, bắp chân hoặc có thể lan xuống bàn chân. Thoái hoá cột sống thắt lưng khiến người gặp phải sẽ di chuyển khó khăn. 

Một số nguyên nhân nổi bật làm tăng khả năng thoái hoá cột sống thắt lưng là tuổi cao, đứng hoặc ngồi lâu, hay bưng vác đồ nặng, béo phì.

2.1.2. Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng gây ra do lớp nhân nhầy ở đĩa đệm tràn ra ngoài, chèn ép các dây thần kinh, gây ra bệnh rễ thần kinh. Bệnh lý này có khả năng xảy ra ở cả người cao tuổi hay người trẻ tuổi.

Người gặp bệnh này thường gặp những triệu chứng nổi bật như: đau âm ỉ khu vực lưng dưới, cơn đau tăng khi vận động (đặc biệt là các động tác cúi người, bưng bê đồ nặng hay đứng ngồi lâu,…). Bệnh này có thể kèm theo một số triệu chứng như đau lan xuống khu vực mông, đùi, bắp chân, bàn chân. 

Bên cạnh đó, thoát vị đĩa đệm nặng có thể chèn ép tủy sống, gây ra tình trạng nguy hiểm như yếu liệt hai chân, chân mất cảm giác, rối loạn đi tiểu. 

2.1.3. Hẹp ống sống

Khi gặp tình trạng hẹp ống sống, ống sống của người bệnh bị thu hẹp, chèn ép lên tủy sống và rễ thần kinh. Đây là một căn bệnh phổ biến ở những người trên 50 tuổi. Khi bị hẹp ống sống, bạn có thể bị đau vùng lưng dưới, cơn đau tăng khi vận động. Bạn cũng có thể cảm thấy tê, đau bỏng rát khu vực mông đùi và yếu vùng chân do bị chèn ép rễ thần kinh.

Cơn đau có thể giảm khi bạn ngồi hoặc cúi người về trước. Nguyên nhân gây hẹp ống sống phổ biến là do tình trạng thoái hoá cột sống thắt lưng khiến phì đại khớp liên mấu, thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng ra sau, vẹo cột sống,…

2.1.4. Loãng xương

Loãng xương gây ra do giảm khối lượng cũng như chất lượng của xương, điều này khiến giảm mật độ xương, tăng nguy cơ gãy xương. Loãng xương thường gặp ở người cao tuổi, phụ nữ sau mãn kinh, người suy dinh dưỡng.

Khi bị loãng xương, bạn sẽ cảm thấy đau vùng lưng dưới. Cơn đau có thể đến đột ngột hoặc từ từ sau chấn thương nhẹ hoặc thậm chí không có chấn thương. Ngoài ra, loãng xương cũng có thể làm chèn ép tuỷ sống khiến người mắc bị yếu liệt, rối loạn đi tiêu, mất cảm giác hai chân,…

2.1.5. Đau thắt lưng không đặc hiệu

Khu vực lưng dưới được cấu tạo bởi các đốt sống, đĩa đệm và hệ thống gân cơ cùng các dây chằng bao phủ. Đau thắt lưng không đặc hiệu xảy ra bởi tình trạng căng cơ của các cơ cạnh cột sống. Người bị đau thắt lưng không đặc hiệu thường thấy đau âm ỉ khu vực lưng dưới khi chấn thương hoặc lặp đi lặp lại một động tác ảnh hưởng đến lưng dưới. 

2.1.6. Chấn thương cột sống

Chấn thương cột sống thường có những biểu hiện như đau lưng không đặc hiệu do căng cơ hoặc những biểu hiện nghiêm trọng như thoát vị đĩa đệm cột sống hay gãy đốt sống. Điều này có khả năng gây chèn ép các dây thần kinh ở khu vực xung quanh, dẫn đến tình trạng đau lưng hoặc đau thần kinh tọa. 

Bên cạnh dó, bong gân cũng là nguyên nhân có thể gây nên tình trạng đau lưng dưới. Bong gân thường xảy ra do sai tư thế khi làm việc, chơi thể thao hay vận động quá sức. 

2.2. Nguyên nhân viêm, nhiễm trùng

2.2.1. Viêm cột sống dính khớp

Đây là một bệnh lý thường gặp ở nam giới trẻ tuổi. Bệnh có một số triệu chứng thường gặp như đau vùng lưng dưới và vùng mông kéo dài, đau nhiều về gần sáng. Cơn đau sẽ tăng khi nghỉ ngơi, và đỡ khi vận động. 

Khi bệnh tiến triển với sinh vùng cột sống và khớp cùng chậu, người mắc sẽ có thể bị hạn chế vận động cột sống như xoay, nghiêng, cúi ngửa. 

2.2.2. Viêm thân sống đĩa đệm cột sống thắt lưng

Khi gặp bệnh lý này, bạn thường thấy các biểu hiện như đau vùng lưng dưới vào ban đêm hay khi nghỉ ngơi; kèm theo đó là một số dấu hiệu như mệt mỏi, sốt cao, lạnh run. Viêm thân sống đĩa đệm cột sống thắt lưng thường gặp ở những người suy giảm miễn dịch, người làm thủ thuật ở vùng cột sống, đái tháo đường, lao, HIV.

2.2.3. Ung thư

Đau lưng dưới cũng có thể là biểu hiện của ung thư di căn vùng cột sống thắt lưng. Theo đó, nếu ở người lớn tuổi, người có tiền sử ung thư bị sụt cân không rõ nguyên nhân thì cần cẩn trọng và tính đến khả năng này.

Đau lưng dưới do ung thư thường là cơn đau âm ỉ, kéo dài, đau nhiều hơn khi nghỉ ngơi hoặc vào ban đêm. Bên cạnh đó, đau lưng dưới có thể kèm theo một số triệu chứng như chèn ép rễ thần kinh, đau lưng lan xuống mông, đùi, cẳng chân. 

2.2.4. Các bệnh lý không liên quan đến xương khớp

Đau lưng dưới còn do một số bệnh không liên quan đến xương khớp như:

• Bệnh lý ở thận: Sỏi thận, sỏi niệu quản có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng đau khu vực lưng dưới và vùng hông; kèm theo đó là một số triệu chứng như tiểu đau, tiểu ra máu,…

• Viêm ruột thừa: Trong trường hợp bạn bị đau lưng dưới, đau bụng dữ dội đi kèm các triệu chứng như sốt, buồn nôn,…có khả năng bạn bị viêm ruột thừa.

• Viêm tuỵ: Bên cạnh những triệu chứng như đau vùng thượng vị kèm nôn nhiều, bạn có thể bị đau khu vực lưng dưới khi bị viêm tuỵ.

• Bệnh lý phụ khoa: Đau lưng nhiều, kinh nguyệt không đều đi kèm chảy máu âm đạo là dấu hiệu cảnh báo bạn có thể mắc bệnh liên quan đến âm đạo như viêm âm đạo, viêm cổ tử cung.

2.3. Nguyên nhân khác

Bên cạnh những nguyên nhân như trên, một số yếu tố khác cũng có thể khiến bạn cảm thấy đau lưng dưới như:

• Thường xuyên làm các việc nặng như nâng, đẩy, kéo vật nặng.
• Ngồi nhiều bị đau lưng dưới, ngồi sai tư thế trong thời gian dài.
• Ít vận động, thừa cân, béo phì.
• Căng thẳng, lo âu, rối loạn tâm trạng.
• Chấn thương.
• Yếu tố di truyền.

3. Chẩn đoán đau lưng dưới

Một số phương pháp chẩn đoán đau lưng dưới phổ biến có thể kể đến như: Xét nghiệm máu, chụp X-quang, chụp cộng hưởng từ (chụp MRI), chụp CT, đo điện cơ, đo mật độ xương.

• Xét nghiệm máu: Phương pháp này sử dụng để đánh giá tình trạng viêm trong cơ thể khi nghi ngờ đau lưng dưới do viêm, nhiễm trùng hoặc ung thư. 

• Chụp X quang: Chụp X quang sẽ cho thấy sự bất thường ở vùng cột sống thắt lưng, nổi bật có thể kể đến: thoái hoá cột sống với biểu hiện gai xương, xơ xương dưới sụn, gãy xương đốt sống, trượt đốt sống,…

• Chụp cộng hưởng từ: Đây là phương pháp được đánh giá là có độ chính xác cao giúp phát hiện bất thường ở phần mô mềm như dây chằng, đĩa đệm, hệ thống cơ. Phương pháp này được thực hiện khi nghi ngờ nhiễm trùng, ung thư di căng, đau lưng kéo dài,…

• Chụp CT: Phương pháp này sẽ cho thấy rõ các xương sống từ nhiều góc độ, từ đó giúp phát hiện các tổn thương bên trong xương cột sống.

• Đo điện cơ: Đây là phương pháp giúp đo xung điện do các dây thần kinh tạo ra để phát hiện tình trạng chèn ép dây thần kinh.

• Đo mật độ xương: Đo mật độ xương là phương pháp kiểm tra xem bạn có bị loãng xương hay không, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

4. Phương pháp điều trị đau lưng dưới

Một số phương pháp điều trị đau lưng dưới phổ biến là các phương pháp chăm sóc tại nhà, sử dụng thuốc, massage trị liệu, vật lý trị liệu, phẫu thuật.

4.1. Chăm sóc tại nhà

Bạn nên áp dụng các phương pháp chăm sóc tại nhà trong 72 giờ đầu sau khi cơn đau xuất hiện. Một số biện pháp phổ biến có thể kể đến như:

• Tạm ngưng những hoạt động thể chất mạnh.
• Chườm đá vào khu vực bị đau ở lưng dưới.
• Thử nằm nghiêng với tư thế đầu gối cong, đặt gối giữa hai chân. 
• Tắm nước ấm, xoa bóp vùng đau nhức.

Nếu các phương pháp trên không hiệu quả sau 72 giờ, bạn nên đến các cơ sở y tế để thăm khám và điều trị.

Nên tạm ngưng những hoạt động thể chất mạnh khi bị đau lưng dưới.

4.2. Sử dụng thuốc

Trong trường hợp uống các thuốc giảm đau kê đơn không hiệu quả, bạn có thể cần sử dụng các thuốc mạnh hơn như thuốc giảm đau kháng viêm NSAIDs, thuốc giãn cơ (khi có dấu hiệu căng cứng cơ), giảm đau thần kinh,…Khi sử dụng thuốc cần có sự tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

4.3. Massage trị liệu

Massage trị liệu là phương pháp không chỉ giúp bạn giảm đau khu vực lưng dưới mà còn giảm bớt mệt mỏi thể chất, giải tỏa căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Khi massage trị liệu, các kỹ thuật viên tại trung tâm trị liệu sẽ tác động vào các huyệt đạo như Huyệt Đại Trường Du, Huyệt Hoàn Khiêu,…kết hợp với xoa bóp giãn cơ, sử dụng đá nóng, tinh dầu và bóng thảo dược để đem lại hiệu quả tối đa.

4.4. Vật lý trị liệu

Một số biện pháp vật lý trị liệu mà bác sĩ có thể chỉ định bạn áp dụng như: siêu âm trị liệu, chiếu laser, kích thích điện để giảm đau,…Trong trường hợp cơn đau đã giảm, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn thực hiện một số bài tập để tăng cường sức mạnh cho cơ bụng, cơ lưng. 

Bên cạnh đó, liệu pháp nhận thức – hành vi cũng có thể được áp dụng để kiểm soát chứng đau lưng mạn tính. Theo đó, biện pháp này sẽ khuyến khích bạn có suy nghĩ tích cực hơn.

Khi tập vật lý trị liệu, bạn cần tuân thủ theo các hướng dẫn của bác sĩ. Không tự ý tập tại nhà để tránh tình trạng đau cột sống thắt lưng có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

4.5. Phẫu thuật

Khi bạn bị đau lưng nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp phẫu thuật. Theo đó, phương pháp này được chỉ định khi đã áp dụng tất cả các phương pháp điều trị nội khoa không hiệu quả. Bên cạnh đó, phẫu thuật cũng được chỉ định khi bệnh nhân có các biến chứng nghiêm trọng. 

Một số phương pháp phẫu thuật phổ biến là phẫu thuật cắt bỏ và tạo hình nhân nhầy bằng phương pháp nhiệt điện nội đĩa.

5. Phòng ngừa đau lưng dưới

Có rất nhiều biện pháp để phòng ngừa đau lưng dưới, bạn có thể tham khảo một số cách phổ biến như:

• Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng: Bạn nên có chế độ dinh dưỡng hợp lý, đầy đủ và đặc biệt cần bổ sung canxi, magie, kali trong thực đơn.

• Kiểm soát cân nặng: Để tránh thừa cân, béo phì, bạn nên kết hợp chế độ ăn uống và luyện tập phù hợp. Mỗi ngày nên dành thời gian để tập thể dục với cường độ phù hợp. Việc kiểm soát cân nặng tốt sẽ giúp giảm áp lực lên cột sống.

• Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý: Để tránh stress liên tục, bạn cần sắp xếp thời gian nghỉ ngơi – làm việc phù hợp. 

• Duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ: Bạn nên kiểm tra sức khoẻ tổng quan 6 tháng/lần để nhận biết các dấu hiệu sớm của bệnh, từ đó có biện pháp điều trị phù hợp và hiệu quả.

Có thể thấy rằng, tình trạng đau lưng dưới xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu hiện tượng này diễn ra thường xuyên và bạn đã áp dụng một số phương pháp chăm sóc tại nhà mà không thấy khả quan, bạn cần gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị bệnh sớm. Ngoài ra, cần chú ý sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng và tập thể dục thường xuyên để cải thiện và phòng ngừa tình trạng này.

————————–

Fuji Wellness Center – Kiến tạo lối sống lành mạnh và sức khỏe dài lâu

Đặt lịch ngay: m.me/1124150544320524

• Facebook: https://www.facebook.com/Fujispacenter/
• Youtube: https://www.youtube.com/@fujispacenter
• Tiktok: https://www.tiktok.com/@fuji.spa.center